Hộ kinh doanh có phải tham gia bảo hiểm bắt buộc từ năm 2025?

Từ ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi quan trọng đối với chủ hộ kinh doanh cá thể. Một trong những điểm mới được quan tâm nhất là: chủ hộ kinh doanh có phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc hay không?

Cùng tìm hiểu chi tiết quy định mới dưới đây.

1. Cơ sở pháp lý mới

  • Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, có hiệu lực từ 01/7/2025.

  • Nghị định 158/2025/NĐ-CP, ban hành ngày 25/6/2025, hướng dẫn chi tiết việc thực hiện Luật BHXH 2024 về BHXH bắt buộc.

Hai văn bản này đã bổ sung thêm “chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh” vào nhóm người phải tham gia BHXH bắt buộc – đây là điểm hoàn toàn mới so với Luật BHXH 2014 trước đây.

2. Trước năm 2025: hộ kinh doanh có bắt buộc tham gia BHXH không?

Trước khi Luật mới có hiệu lực, chủ hộ kinh doanh cá thể không thuộc diện bắt buộc phải đóng BHXH.
Họ chỉ tham gia tự nguyện nếu muốn có lương hưu, trợ cấp, bảo hiểm y tế…

Tuy nhiên, nếu hộ kinh doanh có thuê người lao động theo hợp đồng từ 01 tháng trở lên, thì phải tham gia BHXH bắt buộc cho người lao động theo quy định hiện hành.

3. Từ 01/7/2025: chủ hộ kinh doanh phải tham gia BHXH bắt buộc

Theo Điểm m, Khoản 1, Điều 2 Luật BHXH 2024:

“Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh theo quy định của Chính phủ” là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Như vậy, từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh sẽ phải tham gia BHXH bắt buộc, trừ một số trường hợp được hoãn theo lộ trình.

4. Lộ trình tham gia BHXH bắt buộc cho hộ kinh doanh

Nhóm đối tượngThời điểm bắt buộc tham gia
Chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khaiTừ 01/7/2025
Chủ hộ kinh doanh không nộp thuế theo phương pháp kê khaiTừ 01/7/2029

👉 Trong thời gian chưa đến hạn bắt buộc, các hộ này vẫn có thể tham gia BHXH tự nguyện nếu muốn tích lũy thời gian hưởng lương hưu sau này.

5. Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Theo Luật BHXH 2024 và hướng dẫn tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP:

  • Chủ hộ được chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng, nhưng:

    • Không thấp hơn mức tham chiếu do Nhà nước quy định (hiện khoảng 2.340.000 đồng/tháng).

    • Không cao hơn 20 lần mức tham chiếu.

  • Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ:

    Quỹ bảo hiểmTỷ lệ đóng
    Hưu trí, tử tuất22%
    Ốm đau, thai sản3%
    Tổng cộng25%

📌 Ví dụ: Nếu chủ hộ chọn mức thu nhập đóng là 3.000.000 đồng/tháng, thì số tiền phải đóng là:

3.000.000 x 25% = 750.000 đồng/tháng.

6. Quyền lợi khi tham gia BHXH bắt buộc

Chủ hộ kinh doanh tham gia BHXH bắt buộc sẽ được hưởng đầy đủ 05 chế độ như người lao động:

  1. Ốm đau

  2. Thai sản

  3. Tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp

  4. Hưu trí

  5. Tử tuất

Ngoài ra, thời gian đóng BHXH sẽ được cộng dồn nếu sau này chủ hộ chuyển sang làm việc tại doanh nghiệp hoặc cơ quan nhà nước.

7. Trường hợp hộ kinh doanh có thuê lao động

Nếu hộ kinh doanh thuê lao động làm việc theo hợp đồng từ 01 tháng trở lên, thì phải:

  • Đăng ký mã đơn vị tham gia BHXH tại cơ quan BHXH quận/huyện.

  • Đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN cho người lao động theo tỷ lệ:

Bên đóngBHXHBHYTBHTNBHTNLĐ, BNNTổng
Chủ hộ17.5%3%1%0.5%22%
Người lao động8%1.5%1%0%10.5%

8. Nếu không tham gia BHXH bắt buộc thì sao?

Từ 01/7/2025, nếu chủ hộ thuộc diện bắt buộc nhưng không tham gia, có thể bị:

  • Truy thu số tiền phải đóng, cộng tiền lãi chậm nộp.

  • Xử phạt vi phạm hành chính theo nghị định về xử phạt trong lĩnh vực lao động – bảo hiểm.

9. Tóm tắt: Hộ kinh doanh cần làm gì?

✅ Kiểm tra hình thức nộp thuế (kê khai hay khoán).
✅ Nếu thuộc diện kê khai → chuẩn bị hồ sơ đăng ký tham gia BHXH bắt buộc từ 01/7/2025.
✅ Nếu chưa thuộc diện → có thể tham gia BHXH tự nguyện để đảm bảo quyền lợi.
✅ Nếu thuê người làm việc → phải đóng BHXH bắt buộc cho người lao động.

10. Kết luận

Từ 01/7/2025, quy định mới về bảo hiểm xã hội đã mở rộng đối tượng tham gia bắt buộc, trong đó có chủ hộ kinh doanh.
Đây là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm an sinh xã hội lâu dài cho người lao động tự do và những người làm chủ nhỏ lẻ.

👉 Tóm lại:

  • Có, hộ kinh doanh phải tham gia BHXH bắt buộc kể từ 01/7/2025 (nếu nộp thuế theo phương pháp kê khai).

  • Chưa bắt buộc đối với hộ kinh doanh nộp thuế khoán (đến 01/7/2029 mới áp dụng).

  • Có thể tham gia BHXH tự nguyện để đảm bảo quyền lợi hưu trí sớm hơn.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Hướng dẫn cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh từ 01/6/2025 (theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP)

 Từ ngày 01/6/2025 , theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Quyết định 1913/QĐ-BTC , việc cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh đã được quy định chi tiết hơn. Quy định này đặc biệt quan trọng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chưa thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử thường xuyên, nhưng phát sinh nhu cầu xuất hóa đơn trong một số giao dịch nhất định. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết để bạn nắm rõ và thực hiện đúng. 1. Khi nào hộ kinh doanh, cá nhân hoặc doanh nghiệp được cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh? Theo quy định mới, đối tượng được cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh gồm: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: chưa thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử, nhưng phát sinh giao dịch và khách hàng yêu cầu có hóa đơn. Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế: phát sinh các giao dịch đặc biệt như: Thanh lý, bán tài sản; Xuất hóa đơn cho hợp đồng đã ký trước khi ngừng hoạt động; Giải thể, phá sản, tạm ngừng hoạt động nhưng vẫn phát sinh g...
Read more

Xử lý hóa đơn điện tử sai sót năm 2025 – Hướng dẫn chi tiết theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP

 Từ ngày 01/6/2025 , việc xử lý hóa đơn điện tử sai sót được thực hiện theo quy định mới tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP , sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý: không còn được hủy hóa đơn điện tử khi có sai sót , mà phải xử lý theo hình thức điều chỉnh hoặc thay thế . Bài viết dưới đây tổng hợp chi tiết quy trình, cách xử lý từng loại sai sót , cùng mẫu biểu thực hiện theo quy định mới nhất năm 2025. 🔹 1. Căn cứ pháp lý Nghị định 70/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ). Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính (ban hành kèm các mẫu biểu: 04/SS-HĐĐT, 01/BK-ĐCTT, v.v.). Quyết định 1913/QĐ-BTC năm 2025 về thủ tục hành chính trong lĩnh vực hóa đơn điện tử. 🔹 2. Nguyên tắc mới khi xử lý hóa đơn sai sót từ 01/6/2025 ✅ 1. Bỏ quy định “hủy hóa đơn” Từ 01/6/2025, khi hóa đơn điện tử đã phát hành bị sai, không được hủy , mà bắt buộc phải lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế . Quy định này nh...
Read more